Luật Thương mại điện tử 2025 và Nghị định 248/2026: những điểm doanh nghiệp bán hàng online cần biết

Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đây là lần đầu hoạt động mua bán trên mạng có một đạo luật riêng, thay vì chỉ được điều chỉnh bằng các nghị định như trước. Luật gồm 7 chương, 41 điều. Đi kèm là Nghị định 248/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/6/2026, có hiệu lực cùng ngày với luật.

Bài này tóm tắt những thay đổi mà doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người bán trên sàn nên nắm. Nội dung chỉ mang tính thông tin. Khi áp dụng cho trường hợp cụ thể, doanh nghiệp cần đọc văn bản gốc hoặc hỏi luật sư.

Ai chịu sự điều chỉnh của luật

Luật áp dụng cho người bán, chủ nền tảng thương mại điện tử, người cung cấp dịch vụ hỗ trợ (thanh toán, vận chuyển, quảng cáo trên nền tảng) và cả người livestream bán hàng. Điểm đáng chú ý là mạng xã hội có chức năng mua bán, như cho phép đặt hàng hay thanh toán ngay trên ứng dụng, cũng thuộc phạm vi điều chỉnh. Các nền tảng được chia thành bốn nhóm, mỗi nhóm có nghĩa vụ riêng.

Định danh người bán

Người bán trên nền tảng phải được xác thực danh tính. Nền tảng có trách nhiệm kiểm tra và lưu thông tin này. Với doanh nghiệp đã bán hàng trên sàn từ lâu, việc cần làm là rà lại hồ sơ gian hàng: tên pháp lý, mã số thuế, địa chỉ và người đại diện phải khớp với giấy đăng ký kinh doanh.

Livestream bán hàng

Người livestream bán hàng phải được xác thực danh tính. Nền tảng phải lưu dữ liệu buổi phát trực tiếp ít nhất một năm. Vì vậy, lời hứa về công dụng sản phẩm hay giá khuyến mại nói trong buổi phát có thể được truy xuất lại khi có tranh chấp. Doanh nghiệp thuê người nổi tiếng hoặc KOC nên có kịch bản được duyệt trước và giữ biên bản nội dung. Phần này cũng liên quan đến Luật Quảng cáo sửa đổi, vốn quy định trách nhiệm riêng của người chuyển tải quảng cáo.

Lưu dữ liệu giao dịch

Nền tảng phải lưu dữ liệu giao dịch ba năm. Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được giảm còn một năm trong năm năm đầu hoạt động. Đây là nghĩa vụ của chủ nền tảng, nhưng người bán cũng nên tự lưu đơn hàng, hóa đơn và trao đổi với khách để đối chiếu khi cần.

Sàn nước ngoài

Nền tảng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam phải có pháp nhân tại Việt Nam hoặc thực hiện ký quỹ, tùy quy mô. Theo các tài liệu tóm tắt Nghị định 248/2026, ngưỡng được nhắc đến là 100.000 giao dịch mỗi năm với người dùng Việt Nam. Doanh nghiệp đang bán qua sàn nước ngoài nên theo dõi thông báo từ sàn về thay đổi điều khoản.

Gỡ hàng vi phạm trong 24 giờ

Nghị định 248/2026 yêu cầu nền tảng gỡ thông tin hàng hóa vi phạm trong 24 giờ sau khi nhận yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Với chủ thương hiệu, đây là công cụ hữu ích để xử lý hàng giả, hàng nhái mang nhãn hiệu của mình. Điều kiện là nhãn hiệu phải đã được bảo hộ. Xem thêm hướng dẫn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu.

Thời gian chuyển tiếp

Nền tảng đã được xác nhận đăng ký trước ngày 1/7/2026 được tiếp tục hoạt động đến hết 30/6/2027, trong thời gian đó phải cập nhật hồ sơ theo quy định mới.

Doanh nghiệp nên làm gì ngay

• Rà lại thông tin pháp lý trên mọi gian hàng và website bán hàng.
• Soạn quy trình duyệt nội dung livestream và lưu bản ghi.
• Kiểm tra website của chính mình theo danh sách kiểm tra website doanh nghiệp.
• Cập nhật chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân của khách mua hàng, vì Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng đã có hiệu lực.

Các tin pháp lý khác cho doanh nghiệp được cập nhật tại chuyên mục Tin doanh nghiệp.

Nguồn

• Tạp chí Công Thương: Luật Thương mại điện tử hiệu lực từ 1/7: những điểm mới cần lưu ý
• LuatVietnam: Đã có Nghị định 248/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thương mại điện tử
• Cổng thông tin văn bản Chính phủ: vanban.chinhphu.vn